BẢN TIN CÔN TRÙNG THÁNG 04/2026

1. Xu hướng côn trùng

   

   

Hình 1. Xu hướng côn trùng tháng 04/2026 tại ĐBSCL

Dữ liệu từ hệ thống giám sát côn trùng trên đồng ruộng ĐBSCL cho thấy, tháng 04/2026 ghi nhận tổng cộng 13.730.805 cá thể, tăng 21,19% so với tháng 03/2026. Mức tăng này cho thấy hoạt động của côn trùng ngoài đồng tiếp tục diễn ra sôi động, phản ánh rõ sự biến động của hệ sinh thái trong giai đoạn chuyển mùa.

Cơ cấu côn trùng trong tháng ghi nhận tín hiệu khá tích cực khi nhóm có lợi môi trường chiếm tỷ trọng cao nhất, đạt 6.643.533 cá thể, tương đương 48% tổng số lượng côn trùng, tăng 51% so với tháng trước. Nhóm thiên địch ghi nhận 4.786.651 cá thể, chiếm 35%, giảm 38%. Trong khi đó, nhóm côn trùng gây hại chỉ ghi nhận 2.300.621 cá thể, chiếm 17%, giảm mạnh 68% so với tháng 03/2026. Diễn biến này cho thấy dù tổng mật độ côn trùng tăng, nhóm gây hại lại có xu hướng giảm rõ rệt; đồng thời, các nhóm có vai trò hỗ trợ cân bằng sinh thái vẫn đang chiếm ưu thế trên đồng ruộng.

Đáng chú ý, bọ xít mù xanh tiếp tục là loài thiên địch chủ lực, ghi nhận 2.501.445 cá thể. Mặc dù số lượng giảm khoảng một nửa so với tháng trước, loài này vẫn chiếm 52% tổng số thiên địch, cho thấy vai trò hỗ trợ kiểm soát sinh vật gây hại vẫn còn đáng kể. Ở nhóm gây hại, rầy nâu và rầy zigzag cùng chiếm tỷ lệ cao nhất, mỗi loài khoảng 39%, là hai đối tượng cần tiếp tục được theo dõi sát trong thời gian tới. Riêng nhóm có lợi môi trường, bọ cánh cứng Berosus sp. tiếp tục chiếm ưu thế với 64%, góp phần phản ánh điều kiện sinh thái đồng ruộng vẫn đang duy trì ở trạng thái tương đối ổn định.

Hình 2. So sánh các nhóm côn trùng của tháng 3 và tháng 4

2. Tình hình côn trùng ở các tỉnh

Trong tháng 04, hệ thống giám sát côn trùng thông minh RYNAN InSentinel^® ghi nhận một số diễn biến đáng chú ý tại các tỉnh ĐBSCL.

– Điểm nổi bật đầu tiên thuộc về TP. Cần Thơ, nơi ghi nhận mật độ bọ xít mù xanh cao nhất khu vực, đạt 73.961 con/trạm/tháng. Đây cũng là địa phương có mật độ côn trùng gây hại cao nhất, trung bình 56.153 con/trạm/tháng. Tuy nhiên, tỷ lệ Thiên địch – Gây hại đạt 2,03, cho thấy thiên địch vẫn đang chiếm ưu thế và có khả năng hỗ trợ điều tiết sâu hại trên đồng ruộng.

– Đồng Tháp tiếp tục giữ vị trí nổi bật về cân bằng sinh thái, với tỷ lệ Thiên địch – Gây hại cao nhất khu vực, đạt 2,6 lần. Đồng thời, đây cũng là tỉnh ghi nhận mật độ côn trùng gây hại thấp nhất, chỉ 8.025 con/trạm/tháng. Diễn biến này cho thấy áp lực sâu hại tại Đồng Tháp đang ở mức thấp, trong khi thiên địch vẫn duy trì lợi thế rõ rệt.

– An Giang ghi nhận mật độ rầy nâu thấp nhất khu vực, trung bình 1.523 con/trạm/tháng qua 20 trạm RYNAN InSentinel^®. Trong khi đó, tại Cà Mau, mật độ rầy nâu đạt 3.040 con/trạm/tháng tại trạm Vĩnh Bình.

Nhìn chung, trong tháng 04, mật độ côn trùng gây hại có sự khác biệt giữa các địa phương, nhưng tỷ lệ Thiên địch – Gây hại tại các tỉnh vẫn duy trì trong khoảng 1,41 – 2,6 lần. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy hệ sinh thái đồng ruộng tại ĐBSCL vẫn đang trong trạng thái tương đối an toàn, với vai trò hỗ trợ kiểm soát sâu hại từ nhóm thiên địch.

3. Dự báo nhanh:

Hình 3. Bản đồ canh tác lúa và phân vùng rủi ro dựa trên dữ liệu AI (Nguồn: www.vdapes.com)

*Dự báo sâu hại trong hình bao gồm tổng hợp các loài rầy: rầy nâu, rầy zigzag, rầy lưng trắng và rầy xanh đuôi đen. Thiên địch là bọ xít mù xanh – loài kiểm soát chính các loại rầy trên.

Nguồn: Nhóm Vdapes