Tỉnh đang phối hợp với doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ để triển khai lộ trình chuyển đổi số nông nghiệp theo từng giai đoạn trên địa bàn. Những thiết bị đếm sinh vật gây hại, các robot chăm sóc cây thay thế cho con người… sẽ được triển khai thí điểm tại một số vùng trồng cây ăn quả của tỉnh trong thời gian tới.

Những vấn đề đặt ra 

Những ngày qua, đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Tập đoàn Mylan (Vĩnh Long) – đơn vị chuyên cung cấp các giải pháp công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp – đã khảo sát thực tế tại nhiều vùng trồng trọt, khu vực nuôi trồng thủy sản, công trình thủy lợi và một số cánh rừng trên địa bàn tỉnh. Trong quá trình khảo sát, đoàn đã lắng nghe, trao đổi với nông dân về quy trình sản xuất; công tác quản lý sinh vật gây hại; việc thu mua, tiêu thụ, bảo quản nông sản; cũng như những khó khăn, rủi ro do biến đổi khí hậu gây ra.

Nông dân xã Cam Lâm ứng dụng drone nông nghiệp vào chăm sóc xoài.

Tại xã Khánh Vĩnh, trao đổi với ông Nguyễn Phi Anh, chủ vườn bưởi rộng 1ha ở thôn Sông Cầu và ông Lê Xuân Khoa, chủ vườn sầu riêng rộng 3,5ha ở cùng thôn, cả hai cho biết, bưởi da xanh và sầu riêng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây; cây sinh trưởng tốt, cho trái to đồng đều, mẫu mã đẹp, chất lượng thơm ngon. Tuy nhiên, việc quản lý sâu bệnh và tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm vẫn là những vấn đề nông dân trăn trở.

Vấn đề sâu bệnh cũng là nỗi lo của nông dân trồng táo ở xã Phước Hậu, địa phương có 366ha táo. Ông Lê Thành Tôn (thôn Ninh Quý 1) có giàn táo rộng hơn 3.000m² đang thời kỳ ra hoa và kết trái non chia sẻ: “Trồng táo lo nhất là sâu bệnh với thời tiết. Mưa gió bất thường dễ khiến sâu rầy bùng phát; nếu xử lý không kịp là coi như hỏng hết”.

Đây cũng là trăn trở chung của nhiều hộ nông dân trên địa bàn tỉnh. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 24.500ha cây ăn quả, với 9.100ha xoài, 3.700ha sầu riêng, gần 1.500ha táo, 700ha nho… Tuy nhiên, phương thức sản xuất của nông dân, nhất là những công đoạn như: Xử lý sâu bệnh, tưới nước, bón phân, thu hái, bao gói… vẫn chủ yếu dựa vào sức người thủ công và kinh nghiệm canh tác.

Công nghệ thay sức người

Vừa qua, đồng chí Trịnh Minh Hoàng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh có buổi làm việc với các sở, ngành, địa phương liên quan và Tập đoàn Mylan về chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh. Tại buổi làm việc, nhiều giải pháp, ứng dụng công nghệ trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi… đã được giới thiệu nhằm từng bước ứng dụng máy móc, công nghệ hiện đại để hỗ trợ, thay thế sức lao động của con người trong quản lý sản xuất, kiểm soát dịch hại, bảo vệ rừng, điều tiết nguồn nước và nâng cao hiệu quả sản xuất. Đối với lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất trong năm 2026 triển khai thí điểm hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động nhận dạng, thống kê mật độ côn trùng gây hại (sâu, rầy…) tại vùng trồng táo ở xã Phước Hậu và vùng trồng bưởi xã Khánh Vĩnh. Đồng thời, thí điểm đưa vào sử dụng robot tự hành thực hiện các công việc như phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, từng bước thay thế lao động thủ công tại các khu vực có điều kiện làm việc khó khăn, độc hại.

Nông dân xã Khánh Vĩnh thu hoạch bưởi da xanh.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Mỹ – Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Mylan chia sẻ, công nghệ hiện nay cho phép xác định chủng loại và mật độ côn trùng tại một khu vực cụ thể. Từ các dữ liệu này, nông dân có thể lựa chọn và áp dụng các biện pháp phòng trừ phù hợp. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, việc xác định chủng loại và mật độ côn trùng gây hại theo thời gian thực sẽ phục vụ hiệu quả công tác dự tính, dự báo và cảnh báo sớm tình hình sinh vật gây hại trên cây trồng. Tập đoàn Mylan mong muốn triển khai thí điểm mô hình robot tự hành thực hiện các công việc như phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, góp phần thay thế lao động thủ công. Các con robot này sử dụng công nghệ định vị GPS, camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống cảm biến để tự động di chuyển trên đồng ruộng hoặc trong nhà kính, thực hiện phun thuốc, bón phân chính xác theo liều lượng được lập trình sẵn, qua đó hạn chế lãng phí vật tư và giảm lượng hóa chất tồn dư trong đất. Quan trọng hơn, nông dân không còn phải tiếp xúc trực tiếp hoặc hít phải thuốc bảo vệ thực vật như khi canh tác theo phương pháp thủ công.

Như vậy, những giải pháp công nghệ có khả năng cảnh báo chính xác tình hình sinh vật gây hại trên từng vườn cây; hay các robot được lập trình để thay thế con người thực hiện những công việc nặng nhọc, độc hại sẽ không còn là viễn cảnh xa vời. Tuy nhiên, để các công nghệ này phát huy hiệu quả trên những vùng sản xuất của Khánh Hòa cần có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và nông dân. Quá trình hiện đại, số hóa và phát triển nền nông nghiệp xanh của Khánh Hòa đang từng bước được hiện thực hóa từ những giải pháp công nghệ thiết thực, hiệu quả như vậy.

CÔNG ĐỊNH

Nguồn: https://baokhanhhoa.vn/doi-song/202607/ung-dung-cong-nghe-vao-cham-soc-cay-trong-61626e9/