Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang đặt ra những bài toán hóc búa cho nền nông nghiệp toàn cầu, việc ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) vào các nghiên cứu sinh thái không còn là một lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết. Vừa qua, dự án “VietFruitRise: Quản lý thụ phấn thông minh để cải thiện sản xuất trái cây tại Việt Nam” đã xuất sắc nhận được gói tài trợ trị giá 544.240 AUD từ chương trình Aus4Innovation Vòng 5.
Sự kiện vinh danh sáng kiến đột phá này – được bảo trợ bởi Đại sứ quán Úc, Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT) cùng CSIRO – một lần nữa khẳng định năng lực thực chiến của RYNAN® Technologies Vietnam với tư cách là một công ty công nghệ tiên phong, chuyên cung cấp hạ tầng phần cứng và nền tảng dữ liệu cho các liên minh nghiên cứu quy mô quốc tế.
1. Bài toán biến đổi khí hậu & điểm nghẽn trong nghiên cứu sinh thái ĐBSCL
Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đặc biệt là các thủ phủ trái cây như An Giang và Đồng Tháp, biến đổi khí hậu đang hiện hữu rõ rệt qua các hiện tượng nhiệt độ tăng cao, mưa thất thường và xâm nhập mặn. Những yếu tố cực đoan này đang làm gián đoạn nghiêm trọng chu kỳ ra hoa và hoạt động của quần thể côn trùng thụ phấn tự nhiên. Hậu quả trực tiếp là năng suất và chất lượng của các loại trái cây giá trị cao như sầu riêng, xoài bị đe dọa.
Trước đây, người nông dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và quan sát thủ công để dự báo tình hình thụ phấn. Đối với các nhà khoa học, việc đánh giá sinh thái diện rộng cũng gặp vô vàn khó khăn do thiếu vắng các công cụ đo lường kỹ thuật số có khả năng hoạt động bền bỉ ngoài thực địa.
Để giải quyết triệt để thách thức này, dự án VietFruitRise được hình thành với mục tiêu xây dựng một hệ thống hỗ trợ ra quyết định thông minh, dựa trên dữ liệu thời gian thực.
2. Năng lực hợp tác kỹ thuật: sự tích hợp đột phá giữa RYNAN và đại học Queensland
Kể từ năm 2020, RYNAN® Technologies đã triển khai 55 trạm giám sát côn trùng thông minh RYNAN® InSentinel tại hai tỉnh Đồng Tháp và An Giang. Hệ thống này vận hành với chức năng nhận diện và phân tích dữ liệu của ba nhóm côn trùng chính: nhóm gây hại, thiên địch và nhóm có lợi cho môi trường. Dựa trên cơ sở dữ liệu này, hệ thống sẽ đưa ra các khuyến nghị tự động nhằm cắt giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật tại các thời điểm và khu vực mà quần thể thiên địch đang chiếm tỷ lệ áp đảo.

Trong khuôn khổ dự án VietFruitRise, nền tảng quan trắc của RYNAN® InSentinel tiếp tục được nâng cấp thông qua việc tích hợp công nghệ theo dõi hình ảnh tốc độ cao (Fast Lock-on) ứng dụng AI từ Đại học Queensland (UQ). Cụ thể, công nghệ Fast Lock-on cho phép ghi nhận chi tiết các hành vi của côn trùng thụ phấn, bao gồm: tần suất xuất hiện, thời gian tìm kiếm thức ăn và quỹ đạo bay giữa các bông hoa.

Sự cộng hưởng giữa khả năng phân tích hành vi của UQ và hạ tầng quan trắc độ phân giải cao của RYNAN sẽ tạo ra một bộ dữ liệu toàn diện: phản ánh chính xác hoạt động thụ phấn, tình trạng ra hoa và các hình thái khí hậu vi mô tại địa phương.
Trong lộ trình 22 tháng của dự án, Đại học VinUni sẽ đóng vai trò dẫn dắt triển khai tại Việt Nam. VinUni phối hợp cùng RYNAN để đưa hệ thống từ phòng thí nghiệm ra lắp đặt ngoài thực địa, đồng thời tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo thiết kế nhằm đảm bảo khả năng ứng dụng thực tế lâu dài cho bà con nông dân.
3. Hạ tầng dữ liệu an toàn & chuẩn quốc tế
Với thế mạnh về bảo vệ an toàn dữ liệu, RYNAN® Technologies trở thành đối tác kỹ thuật đáng tin cậy của dự án. Toàn bộ luồng dữ liệu thu thập từ mạng lưới quan trắc thông minh sẽ được đồng bộ hóa và lưu trữ trực tiếp tại Trung tâm Dữ liệu của RYNAN ở Việt Nam. Hệ thống này đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn bảo mật:
- Đạt chứng nhận Hệ thống quản lý an toàn thông tin ISO 27001:2022.
- Đáp ứng Tiêu chuẩn an toàn hệ thống thông tin cấp độ 3, tuân thủ nghiêm ngặt Nghị định 85/2016/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam.
Nguồn dữ liệu sạch, minh bạch và bảo mật tuyệt đối này sẽ được cập nhật theo thời gian thực cho các bên tham gia dự án. Từ đó, dữ liệu phục vụ trực tiếp cho các mô hình học máy (Machine Learning), dự báo xu hướng và phân tích hành vi thụ phấn, làm nền tảng để nền tảng kỹ thuật số của dự án đưa ra những khuyến nghị canh tác chính xác và hiệu suất hơn.

Dù nhỏ bé về mặt hình thể, côn trùng lại là những “mắt xích” quan trọng quyết định sự bền vững của toàn bộ hệ sinh thái nông nghiệp. Nguồn dữ liệu về chúng không chỉ là thước đo phản ánh cán cân giữa sâu hại và thiên địch, mà còn là chìa khóa mở ra những nghiên cứu chuyên sâu nhằm khai thác sức mạnh của các nhóm có lợi như lực lượng thụ phấn hay nhóm phân hủy hữu cơ. Với tầm nhìn đó, RYNAN® Technologies Vietnam đang liên tục mở rộng mạng lưới thiết bị AIoT và tích hợp các công nghệ quan trắc tiên tiến. Chúng tôi hướng tới việc kiến tạo một hệ cơ sở dữ liệu sinh thái toàn diện, tự hào đồng hành cùng Việt Nam và thế giới trên hành trình chuyển đổi số nền nông nghiệp: Thông minh hơn, bền vững hơn và đạt hiệu suất vượt trội.
Nguồn: RYNAN® Media