1. Xu hướng côn trùng

Hình 1. Xu hướng côn trùng trong canh tác lúa tháng 2 tại ĐBSCL

Hình 2. Xu hướng côn trùng tháng 2 tại ĐBSCL

Trong tháng 2 vừa qua, hệ thống giám sát côn trùng ghi nhận một sự gia tăng ấn tượng với tổng cộng 6.141.715 con côn trùng, tăng mạnh 65% so với tháng 1. Đặc biệt, nhóm thiên địch chiếm ưu thế nhất, với 47,93% (2.943.792 con), đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự phát triển của các loài sâu hại. Tiếp theo là nhóm côn trùng vô hại, chiếm 36,94% (2.268.883 con), trong khi côn trùng gây hại chỉ chiếm 15,13% (929.040 con).

Trong nhóm thiên địch, bọ xít mù xanh chiếm ưu thế tuyệt đối với 2.668.034 con, gấp 6 lần so với tháng trước và chiếm đến 90,63% tổng số thiên địch. Các loài thiên địch khác như bọ xít nước ăn thịt và muỗi nước xám cũng đóng góp phần không nhỏ.

Ở côn trùng gây hại, rầy nâu dẫn đầu với 36,35%, tiếp đến là rầy zigzag 27,50% và rầy lưng trắng 3,86%. Và nhóm côn trùng vô hại với những loài như bọ nước Micronecta scholtzi (50,42%), bọ cánh cứng Berosus sp. (28,25%) và bọ nước Hydrophilus Triangularis (12,80%).

Tất cả những con số này chứng tỏ hệ sinh thái côn trùng trên đồng ruộng ĐBSCL vẫn ổn định và đa dạng, góp phần duy trì sự cân bằng sinh học quan trọng cho nông nghiệp.

2. Tình hình côn trùng ở các tỉnh

Hệ thống giám sát côn trùng thông minh InSENTINEL^TM đã ghi nhận những điểm nổi bật về côn trùng tại các tỉnh ĐBSCL trong tháng 2:

• 42.523 con/trạm/tháng: Mật độ bọ xít mù xanh cao nhất trong khu vực được ghi nhận tại An Giang.
• 5,42 lần: Tỷ lệ Thiên địch/Gây hại cao nhất tại Đồng Tháp, cho thấy thiên địch chiếm ưu thế vượt trội hơn các loài gây hại. Đồng Tháp vẫn giữ vững vị trí dẫn đầu về tỷ lệ Thiên địch/Gây hại so với tháng trước.
• Mật độ rầy nâu thấp nhất khu vực: Ghi nhận mức thấp kỷ lục tại điểm quan trắc Cà Mau với 116 con/trạm/tháng tại trạm Vĩnh Bình, đồng thời Vĩnh Long tiếp tục là tỉnh kiểm soát dịch hại hiệu quả nhất trên diện rộng với mức rầy nâu trung bình 300 con/trạm/tháng (thống kê từ 32 trạm RYNAN InSENTINEL^TM)

Trong tháng qua, mật độ côn trùng gây hại tại khu vực An Giang đạt trung bình 16.804 con/trạm/tháng. Trong đó, rầy zigzag chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,36%, tiếp theo là rầy nâu với 27,56%. Dù vậy, tỷ lệ thiên địch – gây hại vẫn được duy trì ở mức lý tưởng 2,72. Trong tổng số thiên địch ghi nhận, bọ xít mù xanh chiếm ưu thế. Ngược lại, Vĩnh Long ghi nhận tỷ lệ thiên địch – gây hại thấp nhất khu vực, chỉ 1,35, nhưng vẫn nằm trong ngưỡng an toàn. Nhìn chung, hầu hết các tỉnh ĐBSCL trong tháng 2 đều có tỷ lệ thiên địch – gây hại ấn tượng, dao động từ 1,35 đến 5,42, điều này phản ánh sự xuất hiện và phát triển mạnh mẽ của thiên địch cho thấy hệ sinh thái nông nghiệp ở các tỉnh đang hoạt động ổn định, giúp kiểm soát hiệu quả các loài sâu hại. Đây là dấu hiệu tích cực của một môi trường nông nghiệp bền vững, nơi các yếu tố sinh học hỗ trợ lẫn nhau, góp phần bảo vệ mùa màng và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.

3. Dự báo nhanh:

Hình 3. Bản đồ canh tác lúa và phân vùng rủi ro dựa trên dữ liệu AI (Nguồn: www.vdapes.com)

*Dự báo sâu hại trong hình bao gồm tổng hợp các loài rầy: rầy nâu, rầy zigzag, rầy lưng trắng và rầy xanh đuôi đen. Thiên địch là bọ xít mù xanh – loài kiểm soát chính các loại rầy trên.

Nguồn: Nhóm Vdapes